Ադրբեջանի բռնապետի երկակի բառապաշարը. Թրամփին՝ TRIPP, Շուշիում՝ «Զանգեզուրի միջանցք»

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Շուշիում անցկացվող «Տարածաշրջանային ներդրումը գլոբալ անվտանգության գործում. խաղաղության կառուցումը Հարավային Կովկասում» թեմայով միջազգային համաժողովի մասնակիցներին հղած ուղերձում հայտարարել է, որ «իրագործվող «Զանգեզուրի միջանցքը» կկապի Ադրբեջանի հիմնական հատվածը Նախիջևանի տարածաշրջանի հետ, ինչպես նաև կդառնա Միջին միջանցքի առանցքային հատվածներից մեկը», այս մասին հայտնում են ադրբեջանական լրատվամիջոցները;

Ալիևի այս հայտարարությունը ուշագրավ է հատկապես այն ֆոնին, որ ընդամենը մեկ օր առաջ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին ուղղված շնորհավորական ուղերձում նա նույն նախագիծն անվանել էր TRIPP՝ չկիրառելով «Զանգեզուրի միջանցք» ձևակերպումը, որը Հայաստանի համար անընդունելի է և բազմիցս մերժվել է պաշտոնական Երևանի կողմից։

Փաստորեն, միջազգային լսարանի և հատկապես Վաշինգտոնի հետ շփումներում Ադրբեջանի ղեկավարը նախընտրում է օգտագործել ավելի չեզոք և պայմանավորվածություններին համապատասխան տերմինաբանություն, մինչդեռ ներքին լսարանի համար շարունակում է շրջանառել «Զանգեզուրի միջանցք» եզրույթը։

Հիշեցնենք, որ Ալիևն իր նույն ուղերձում անդրադարձել է նաև անցյալ տարի Վաշինգտոնում Ադրբեջանի և Հայաստանի առաջնորդների միջև ստորագրված համատեղ հռչակագրին և խաղաղության համաձայնագրի նախաստորագրմանը՝ պնդելով, թե դրանք «լիովին փոխել են իրավիճակը Հարավային Կովկասում»։ Սակայն հենց այդ գործընթացի շրջանակում հաղորդակցությունների ապաշրջափակման վերաբերյալ միջազգային քննարկումներում չի կիրառվել «Զանգեզուրի միջանցք» ձևակերպումը, քանի որ այն ենթադրում է արտատարածքային տրամաբանություն, որը Հայաստանը հետևողականորեն մերժում է։

Այս ֆոնին Շուշիում հնչեցված Ալիևի հայտարարությունը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես հերթական քարոզչական ուղերձ, այլև որպես քաղաքական ազդակ ներքին լսարանին, որ Բաքուն չի հրաժարվում տարիներ շարունակ առաջ մղված իր նարատիվից։ Դա նաև հարցեր է առաջացնում, թե որքանով են Ադրբեջանի իշխանությունները պատրաստ հավատարիմ մնալ միջազգային հարթակներում ներկայացվող մոտեցումներին, եթե նույն նախաձեռնությունը տարբեր լսարանների համար ներկայացվում է տարբեր քաղաքական և իրավական բովանդակությամբ։

Այլ կերպ ասած՝ եթե Թրամփին ուղղված ուղերձում խոսվում է TRIPP-ի մասին, ապա Շուշիում կրկին շրջանառվում է «Զանգեզուրի միջանցքի» գաղափարը։ Այս երկակի բառապաշարը հերթական անգամ ցույց է տալիս, որ պաշտոնական Բաքուն շարունակում է միաժամանակ օգտագործել երկու տարբեր խոսույթ՝ մեկը արտաքին աշխարհի, մյուսը՝ սեփական հասարակության համար։